Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki

Osła

Miejscowość Osła 

Wieś znajduje się w gminie Gromadka, 16 km na północny wschód od Bolesławca. Obecna nazwa wsi posiada korzenie słowiańskie, czego dowodem jest prawie identyczne jej brzmienie w najstarszych dokumentach (bulla papieża Innocetmego IV wystawiona w Lyonie 9 sierpnia 1254 r.), "Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego" z 1305 r, nazwę zapisano, jako Osla). Osła jest najstarszą miejscowością gminy Gromadka. Na terenach dzisiejszej Osłej przed 1200 r. powstała osada słowiańska. Z dokumentu z 1245 r. wynika, że Osła była własnością biskupów wrocławskich. Na przestrzeni lat majątek Osłej zmieniał właścicieli, natomiast w latach 1742-1943 ewangelicy z trzech wsi po uwolnieniu wyznań przez Fryderyka Wielkiego, zbudowali jeden wspólny kościół i szkołę. W 1794 r. wzniesiono nowy budynek, który był jednocześnie domem pastora. W 1825 r. wieś spustoszył potężny pożar. Po tym przykrym zdarzeniu odbudowano jednak zamek, ale już w nowym stylu i rozpoczęto budowę nowego kościoła ewangelickiego. W 1853 r. wzniesiona została wieża z ośmioma kolumienkami. Kościoła katolickiego nie odbudowano, ponieważ było zbyt mało katolików, a na jego miejscu natomiast powstał cmentarz. W 1845 r. w Osłej działały 4 młyny wodne, 3 wiatraki, 1 tartak, 1 browar, 24 rękodzielników i 19 kupców i handlarzy. II wojna światowa nie ominęła Osłej. Tak jak w innych pobliskich miejscowościach (Gromadka, Modła), tak i tu powstała komórka hitlerowskiej partii NSDAP. Utworzono również filię obozu koncentracyjnego, która mieściła się w zabudowaniach przyzamkowych. Więźniowie zatrudniani byli przy budowie bocznicy kolejowej, strzelnicy, montowali samoloty, wznosili obiekty przemysłowe. W dniu 11 lutego 1945 r. obóz zlikwidowano, a ocalałych więźniów popędzono w kierunku obozu Dora-Nordhausen.

 

 

Zabytkiwe wsi Osła, które warto zobaczyć: 

 • Kościół parafialny p.w. św. Piotra i Pawła: został wzniesiony w 1826 r., jako drugi zbiór protestancki. Dzisiaj do świątyni prowadzą nowe, betonowe stopnie. Wnętrze kościoła wykonane jest z jasnego drewna, którym wyłożono balkony, ołtarz, ambonę i dolną część ścian. Znajdują się również ocalałe stare drewniane płyty upamiętniające ofiary wojen z 1866, 1870 i 1871 r. oraz bardzo stara niestety mniej czytelna płyta poświęcona kampanii napoleońskiej 1813-1814 r.. Nieopodal kościoła znajdują się trzy murowane, polowe ołtarze, a na wprost głównych wrót, pod murem cmentarnym wysklepiono kapliczkę z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej, obok niej znajduje się duży, drewniany krzyż. Nad drzwiami pod wieżą kościoła znajduje się tablica z tekstem sporządzonym 28 grudnia 1826 r., upamiętniająca pożar z 3 sierpnia 1825 r. oraz rozpoczęcie budowy nowego kościoła w tym samym roku. Na wieży wiszą trzy żeliwne dzwony odlane w 1920 r..
 • Dom pastora, który znajduje się poniżej cmentarza, zbudowany jest z muru pruskiego. Dzisiaj świeżo otynkowany i pomalowany. Po prawej stronie plebani ustawiono fragmenty zburzonych pomników i opatrzone napisami głazy. W centrum skweru umiejscowiona jest duża kapliczka (dawny pomnik wojenny, z którego usunięto napisy oraz ozdoby nawiązujące do niemieckich tradycji militarnych).
 • Zegar, który znajduje się na wieży kościoła. Obecnie jest po renowacji, pomalowany na czarno z żółtymi cyframi. Nadal wybija kwadranse i godziny. Zegar pochodzi z 1913 r..
 • Cmentarz parafialny otoczony jest obecnie odnowionym murem, a tuż przed wejściem znajduje się zabytkowa kaplica z 1877 r.. W głębi można dostrzec grobowce rodzinne oraz XIX wieczne pomniki nagrobne, kształtem przypominające dużą, trójlistną roślinę, w która wkomponowano krucyfiks z ukoronowaną cierniem głową Chrystusa.
 • Mauzoleum pochodzi z XIX wieku. Umieszczono na nim wszystkie zachowane historyczne epitafia, upamiętniające miejscowych dziedziców (z XVI i XVII wieku) oraz członków ich rodzin, a także pastorów.
  1. Charlotta Julianna Tugendreich Escherta: trzecia żona miejscowego pastora.
  2. Bogumił Giessel: pastor, który pełnił posługę w Osłej przez 40 lat. Płytę postawiła wdowa po pastorze oraz jego dzieci.
  3. Mikołaj von Nottenhofen - Kromenau: zamordowany pod Chojnowem w 1618 roku. Na epitafium widnieje rycerz w zbroi, stojący ze złożonymi rękami na pasie, pomiędzy nogami trzyma hełm rycerski z przyłbicą.
  4. Małgorzata von Kittlitz: żona dziedzica zm. w 1583 r..
  5. Płyta niestety nieczytelna, ale można wywnioskować, że był to mąż Małgorzaty, której poświęcone jest poprzednie epitafium.
  6. Zygmunt von Nottenhofen-Kromenau: zm., w 1594 r. i prawdopodobnie był synem dwojga poprzednio wymienionych osób.
  7. Lesław von Nottenhofen-Kromnau: miejscowy dziedzic zm. w 1614 r..
  8. Żona miejscowego dziedzica z rodu von Nottenhofen-Kromnau: z uwagi na duże zniszczenia płyty możemy tylko dowiedzieć się, że zmarła w wieku 20 lat, a załączony tekst biblijny sugeruje nam, że śmierć nastąpiła w połogu.
  9. Pozostałe kamienne płyty należą do zmarłych dzieci dziedziców zamieszkujących wieś Osła.
 • W miejscowości znajdują się również godne uwagi stare chałupy chłopskie pochodzące z XVIII i początku XIX w. rzadko spotykane w innych osadach gminy Gromadka.
 • Pomnik, a raczej pozostałości po nim. Przebudowany po 1945 r., upamiętniający martyrologię więźniów filii obozu koncentracyjnego Gross Rosen.
 • Gospodarstwo nr 46 nieopodal kościoła to dawna karczma, którą można poznać po inicjałach zamieszczonych nad wejściem (JCF 1820) F - oznacza Fendler nazwisko właściciela karczmy.
 • Zamek: znajduje się kilkaset metrów od kościoła, budowla pochodząca z przełomu XIX i XX wieku, ponieważ starsza cześć spłonęła w pożarze w roku 1825.
 • Wały Śląskie zwane Wałami Chrobrego: największy obiekt archeologiczny. Wały odkryte zostały przez lokalnego pasjonata historii i miłośnika archeologii, Leona Piątkowskiego z Bolesławca.

 

Kontakt

Gminny Ośrodek Kultury

i Biblioteka w Gromadce

ul. Szkolna 9

59-706 Gromadka

NIP: 612-18-60-992

tel. 75 738 23 48

tel. 75 738 23 96 (Biblioteka)


e-mail: gokibgromadka@onet.pl


Nr rachunku bankowego:

BS w Chojnowie - Oddział w Gromadce

63 8644 0000 0264 8839 2000 0010

Biuletyn Informacji Publicznej

Zegar

Kalendarium

Rok wcześniej Miesiąc wcześniej
Grudzień 2017
Miesiąc później Rok później
Pon Wt Śr Czw Pt Sb Nie
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Imieniny

Polecamy: